|
Ekran (Варшава. ПНР) 45-78
Alla Pugaczowa
Studiowała szkołę muzyczną w Moskwie. Pianistykę. Pedagodzy wróżyli jej karierę wirtuoza. Wybrała piosenkę. Gdy tylko zaczynały się wakacje brała pod pachę gitarę i jechała „w świat”. Przemierzyła bez mała cały Związek Radziecki, była na Syberii, w Gruzji, na Ukrainie. Śpiewała i grała utwory własne. Jej piosenki mówiły o sprawach powszednich i zwyczajnych, ale Ałła umiała im zawsze nadać ton osobisty i poetycki, romantyczny. Apelowała więc do świata uczuciowego człowieka, odwoływała się do człowieczej dobroci, serdeczności, serca. Głównie jednak - śpiewała o miłości. Że jest ona zagrożona, a przecież - trwa. Zdobyły sobie mnóstwo zwolenników te łatwo wpadające w ucho, prościutkie strofy, przekazywane bez koturnów i patosu, za to z dużą osobistą wrażliwością. Ot - po ludzku.
Mój zespół był wówczas jednoosobowy i w pełni amatorski. Nawet nie wiem, czy chciałam się wtedy znaleźć na normalnej, zawodowej estradzie. Zrządzeniem losu...
- Trafiła Pani na scenę. Telewizja?
Radio. Właśnie odbywały się próby nowego programu Lifszyca i Lawenbuka. Nazywało się to „Pif-paf”. Otrzymałam propozycję żeby zaśpiewać "Robota" Mierabowa i Tanicza. Pod warunkiem że będę gotowa za dwa dni.
- Udało się?
Zagrałam na fortepianie. Muzyka okazała się bliska. Słowa też. Po dwudziestu minutach stanęłam przed mikrofonem. Nawet nie miałam czasu na tremę, więc rezultat był dobry. Natychmiastowy angaż. Po kilku dniach „Robot” stał się przebojem. Nawet nie przypuszczałam, że tak szybko można zdobyć popularność.
- Zaproszono Panią do dalszej współpracy?
Tak. Miałam szczęście. Większość moich piosenek spotkało się z aprobatą. Najmilej z tamtych czasów wspominam „Jak się zakochać” Szaińskiego. Wkrótce śpiewała ją cała Moskwa.
- Ale Pani uciekła do cyrku?
Po skończeniu szkoły muzycznej podjęłam pracę w szkole cyrkowej. To była dobra szkoła życia, a zarazem szkoła zawodu. Zaprzyjaźniłam się ze znakomitymi mimami, żonglerami i klownami, poznałam treserów i gimnastyków. Rozpoczęłam występy. Kim byłam? Dla jednych piosenkarką, dla innych piosenkującą aktorką, dla przeciwników jedynie szokującą „clownessą”, nadużywającą ekspresji wyrazowej, przebraną w ekscentryczne stroje i schlebiającą stylowi, który nie uchodzi za najbardziej wysmakowany.
- Krytyka pomogła?
Nie bardzo przejmowałam się docinkami złośliwców. Na własny styl trzeba zapracować. Aby zaś go ugruntować trzeba nieraz przegrać.
- Dlaczego opuściła więc Pani cyrkowe namioty?
Nadchodzi czas kiedy trzeba się usamodzielnić, Nie wystarcza wtedy występ w rewii, nawet najlepszej. Marzy się o recitalu, więc - próbie ukazania swoistości, własnego stylu.
- Założyła Pani zespół...
„Elektron”. Pracowaliśmy przez kilka miesięcy jak szaleni. Tournee po Związku Radzieckim przyniosło sukces prasa pisała nawet o „triumfie Ałły”. Rzeczywiście, byłabym niesprawiedliwa gdybym powiedziała jedno marne słowo na publiczność. Wszędzie przyjmowała mnie gorąco.
- Przyszły konkursy i festiwale...
Aprobowałam je nie bez obaw. Czy można bowiem w jednej, dwóch piosenkach zaprezentować pełną skalę?
- W 1974 roku zdobyła Pani trzecią nagrodę na Konkursie Radzieckiej Estrady...
Ten występ będę pamiętała do końca życia, przyniósł mi bowiem pierwsze laury w trudnej konkurencji. Prawdziwą popularność dał mi jednak dopiero Grand Prix na festiwalu o nagrodę Złotego Orfeusza w 1975 roku i następujące po nim występy w telewizji.
- W 1976 roku występowała Pani w Sopocie poza konkursem - jako uznana już gwiazda. W dwa lata później na tymże festiwalu staje Pani w szranki Konkursu Ośrodków Telewizyjnych. Po co to ryzyko?
Że przegram z mniej utytułowanymi koleżąnkami? Wszyscy pytają o to ze zdumieniem. A dla mnie to normalna rzecz. Przez pięć ostatnich lat wyzbyłam się konkursowej tremy. Powiem więcej: współzawodnictwo festiwalowe i związane z nim emocje wpływają na mnie dodatnio. Nawet sądzę, że w konkursach śpiewam lepiej.
- Na większość piosenkarek atmosfera wielkiego konkursu wpływa deprymująco...
To fakt. Boją się porażki, nadszarpnięcia prestiżu.
- A Pani?
Nikt nie lubi przegrywać. Zwłaszcza, gdy jest faworytką. Ale w Polsce śpiewa mi się wyjątkowo. To fakt macie świetną publiczność. Potrafi ona zmobilizować przed występem i dodać skrzydeł podczas śpiewania. Jest surowa, ale sprawiedliwa. Niezależnie więc od opinii jurorów czułam się po sopockim występie usatysfakcjonowana.
- Niezależnie?
Oczywiście nagrodę przyjęłam z radością. Nie jestem aż tak utalentowana jak się ludziom wydaje, na każdy sukces zarabiam ciężką pracą. W tym sensie aprobata jury musi więc cieszyć. Ale mogłam też przegrać. Ileż to razy piosenkarce zdarza się słabszy dzień. Jak lekkoatletce, pływaczce, siatkarce - która mimo przygotowań nie trafi z formą na właściwy dzień.
- Powiada się o Pani, że gdyby miał zawieść głos, nigdy nie zawiedzie aktorstwo. Więc właśnie: kim Pani jest - aktorką czy piosenkarką?
Pytają o to wszyscy jakby w oczekiwaniu na potwierdzenie tezy, że aktorce nie wypada śpiewać szlagierów bądź - piosenkarce nie wolno nadużywać środków wyrazu aktorskiego. Zwłaszcza, że nie uprawiam jedynie klasycznej,,piosenki aktorskiej”, a wprost przeciwnie - wykonuję także przeboje.
W związku z tym nie bardzo wiem, co odpowiedzieć. Że nie czuję się aktorką, choć występuję na estradzie osiem lat, a moje skłonności teatralne, telewizyjne, cyrkowe i wszelkie pozostałe nie mają dla mnie znaczenia? Albo, że piosenka to tylko pretekst do miniatury aktorskiej, w której znajdują wyraz wielorakie składniki dramaturgii, ekspresji scenicznej, gry?
- Więc?
Ile warta jest dziś piosenkarka, która wychodzi na estradę, kanciasto się kłania, odśpiewuje swój tekst i idzie za kurtynę? Wasz sopocki konkurs udowadnia, że zwolenniczki tego stylu stanowią skromniejszy zastęp. Powodzeniem cieszą się pieśniarki, które umieją się posłużyć szeroką skalą środków. Bez sztampy, minoderii, sztuczności. Wasza publiczność chce, żebyśmy były jej bliskie. Szczere i naturalne.
- Droga do szczerości?
Jest trudna. I nie ma na nią recepty. Ja stosuję własną metodę. Staram się po prostu wczuć w każdy tekst, wydobyć z niego najbardziej naturalną nutę. A to oznacza za każdym razem nowe problemy, których w pierwszej chwili nie umiem nawet nazwać.
- Kiedyś pisała Pani teksty i muzykę do swoich piosenek. Teraz komponują inni. Najczęściej - Aleksander Zacepin...
Przebój sopocki o "królach, którzy mogą wszystko, ale zakochać się muszą z miłości” napisał Borys Ryczkow, inne są na ogół dziełem Zacepina. Teksty literackie biorę od Leonida Derbieniewa, tego samego który pisuje też dla Jurija Antonowa, Muslima Magomajewa, Swietłany Riazanowej, Wiesiołych Rebiat.
- Ostatnio pojawiło się nieznane nazwisko kompozytora Borysa Gorbonosa...
On istnieje, Gorbonos to ja.
- A więc nie jest tak źle z weną Pugaczowej?
Nie, choć szukam słów i muzyki u wszystkich. Zachęcam do pisania młodych autorów. Do mojego nowego recitalu napisali mnóstwo utworów, z których wybrałam, moim zdaniem, najlepsze. A więc songi, a więc pieśni - monologi, a więc piosenki dramatyczne, liryczne, aktorskie. Wchodzę w okres pieśniarskiej dojrzałości - warto pokazać różne odcienie możliwości.
- Również w filmie?
Czemu nie? Tuż przed moim przyjazdem do Polski odbyła się premiera „Kobieta która śpiewa”. Zagrałam w nim główną rolę śpiewaczki, Ałły Strelcowej. Film to próba mojej artystycznej biografii, a więc tym samym opowieść o kłopotach i radościach artystki estrady. Tych wzlotów jest zresztą nie mniej niż smutków i upadków,
- Premiera odbyła się w Zakładach ZIŁ?
Nie bez kozery. To właśnie załoga ZIŁ-u nadała mi godność „honorowego ślusarza - konstruktora”. Więc honorowy ślusarz spłaca dług...
K.K.
ПЕРЕВОД
Алла Пугачева
"Она училась в московской музыкальной школе. Учителя пророчили ей карьеру пианистки, но Алла выбрала песню. Как только начинались каникулы, она брала под мышку гитару и отправлялась "в мир", объездив почти весь Советский Союз, была с концертами в Сибири, Грузии, Украине. Она пела и играла свои собственные песни. Алла пела о повседневных вещах, но всегда умела придать песням личный, романтический характер. Она обращалась к сердцу человека, к эмоциональному миру, к доброте. Но основная тема творчества - тема любви. Что она, хоть и может пройти, но все же существует ("не отрекаются, любя") Эти запоминающиеся, простые строчки, произнесенные без пафоса и помпезности, но с чувственностью, приобрели множество сторонников. Просто - по-людски.
— Тогда моя группа состояла из одной меня и была полностью любительской. Я даже не знаю, хотела ли я тогда выступать на профессиональной сцене. По иронии судьбы...
— Вы оказались на сцене. На телевидении?
— На радио. Шли репетиции новой программы Лифшица и Левенбука "Пиф-паф". Мне предложили спеть песню "Робот" Мирабова и Танича. Дали на подготовку два дня.
— Получилось?
— Я сыграла мелодию на пианино. Музыка оказалась близка, слова тоже. Через двадцать минут я стояла перед микрофоном, у меня даже не было времени нервничать, но результат был хороший, моментальное попадание. Через несколько дней "Робот" стал хитом.Я даже не думала, что песня станет популярной так быстро.
— Вас пригласили для дальнейшего сотрудничества?
—Да. Мне повезло. Спетые мною песни были встречены одобрительно. Больше всего из тех песен мне запомнилась "Как бы мне влюбиться" Шаинского. Вскоре ее пела вся Москва.
— Но вы ушли в цирк?
— После окончания музыкальной школы я пришла работать в цирковое училище. Это была хорошая школа жизни, я подружилась с отличными мимами, жонглерами и клоунами, познакомилась с тренерами и гимнастами. Начала выступать. Кем я была? Для одних — певица, для других — поющая актриса, для противников — шокирующая "клоунесса", меня ругали за экспрессивный напор, эксцентричные костюмы, стиль, который считали безвкусицей.
— Критика помогла?
— Меня мало волновали негативные комментарии. Я должна была работать над своим собственным стилем. И чтобы найти его — иногда приходится проигрывать.
— Так почему же вы покинули цирковые шатры?
— Наступает момент, когда тебе нужно обрести независимость. Выступать в ревю, даже самом лучшем, недостаточно. Мечтаешь о сольном концерте как о возможности показать свою специфику, свой стиль.
— У вас появилась группа...
— "Электрон". Мы работали несколько месяцев как сумасшедшие. Турне по Советскому Союзу имело успех — в прессе даже писали о "триумфе Аллы". Действительно, было бы несправедливо сказать, что я публика меня не принимала. Везде нас тепло встречали.
— Участие в конкурсах и фестивалях...
— Я согласилась на них без страха. В одной-двух песнях я предстала полномасштабно.
— В 1974 году вы завоевали третью премию на Всесоюзном конкурсе артистов эстрады...
— Я запомню это выступление на всю жизнь, потому что оно принесло мне мои первые лавры в непростом состязании. Но по-настоящему я стала популярной благодаря Гран-при на фестивале "Золотой Орфей" в 1975 году и последующим выступлениям на телевидении.
— В 1976 году вы выступали в Сопоте, за пределами советской страны, конечно, уже будучи признанной звездой. Два года спустя на этом фестивале вы участвуете в конкурсе Интервидения. Зачем так рисковать?
— Что я проиграю менее титулованным коллегам? Все спрашивают об этом с удивлением. А для меня это нормальное явление. За последние пять лет я не испытываю волнения перед соревнованиями. Я скажу больше: фестиваль-конкурс и эмоции, связанные с ним, положительно влияют на меня. Мне даже кажется, что на конкурсах я лучше пою.
— На большинство певцов атмосфера большого конкурса действует угнетающе...
— Это факт. Боятся неудачи, это довлеет.
— А Вы?
— Проигрывать никто не любит, особенно, если ты фаворит. Но в Польше я пою особенно хорошо. У вас замечательная аудитория, вдохновляющая перед выступлением и окрыляющая во время пения. Она строгая, но справедливая. Несмотря на мнение жюри, я осталась довольна своим сопотским выступлением.
— Несмотря на...?
— Безусловно, награду я приняла с удовольствием. Но я не так талантлива, как людям кажется. Всех успехов я добиваюсь благодаря упорному труду. В этом смысле приятно видеть одобрение жюри. Но бывает, что и я могу проиграть. У певцов тоже бывают плохие дни, как и у спортсменов, пловцов, волейболистов, которые, несмотря на тренировки, в нужный день вдруг оказываются не в форме.
— Про вас говорят, что если вдруг у вас пропадет голос, то никогда не подведет актерская игра. Итак, кто же вы - актриса или певица?
— Все об этом спрашивают, ищут ответ. Утверждение о том, что актриса не должна петь шлягеры, певица не должна использовать актёрскую игру - лично не для меня. Я занимаюсь не только классической "актёрской песней", я также исполняю шлягеры.
В этом смысле я даже не знаю, что ответить. Что я не чувствую себя актрисой, хотя уже восемь лет выступаю на сцене, и мои театральные наклонности, игра, зрелищность и все остальное не имеют для меня никакого значения? Или песня именно такая — актёрская миниатюра, представленная средствами выразительности, множественными компонентами драматургии, экспрессивностью игры?
— И что же?
— Что представляет из себя сегодня певица, которая выходит на сцену, криво кланяется, поет свои тексты и уходит за кулисы? Ваш сопотский конкурса доказывает, что таких сейчас — меньшинство. Певцы, умеющие использовать широкий спектр средств, без клише, намеков и искусственности, гораздо более популярны. Ваша аудитория хочет, чтобы мы были рядом с ней. Были искренни и естественны.
— А какой он, путь к искренности?
— Он труден. И рецепта для него нет. Я использую свой собственный метод. Стараюсь вникнуть в каждый текст, извлечь из него наиболее естественные ноты. А это все приводит к новым проблемам, о которых поначалу даже и не подозреваешь.
— Раньше вы сами писали тексты и музыку для своих песен. Теперь сочиняют другие. Чаще всего — Александр Зацепин...
— Сопотский шлягер о "королях, которые могут все, но женятся по любви" написал Борис Рычков, остальные песни — в основном Зацепин. А тексты я беру у Леонида Дербенева, того самого, который пишет также для Юрия Антонова, Муслима Магомаева, Светланы Резановой, "Веселых ребят"
— Недавно появился новый неизвестный композитор, Борис Горбонос...
— Он существует, Горбонос - это я.
— Значит, с песнями у Пугачевой всё хорошо?
— Нет, я для каждой ищу слова и музыку, прошу молодых авторов писать для моего нового сольного концерта и они написали много произведений, из которых я выбрала лучшие, на мой взгляд. Это песни - монологи, песни драматические, лирические, актерские. Как певица я вступаю в период зрелости — нужно демонстрировать разные грани своих возможностей.
— И в кинофильме?
— Почему бы нет? Незадолго до моего приезда в Польшу состоялась премьера кинофильма "Женщина, которая поёт". Я сыграла в нём главную роль - певицы Анны Стрельцовой. Фильм является попыткой показать мой творческий путь, а значит, рассказ о трудностях и радостях артиста. Взлетов не меньше, чем печалей и падений.
— Премьера состоялась на заводе ЗИЛ?
— Не без причины. Вот что прислал коллектив ЗИЛа - Мне присвоено звание "Почетный слесарь-конструктор". Итак, почтенный слесарь отдает долг..."
К.К.
Фото: ЯНУШ УРБАН
Ekran. — Варшава, Польша, 1978. — № 45 (5 ноября)
|
|
|
|
