|
Sztandar mlodych (Варшава) 16-17.09.78
AŁŁA PUGACZOWA: Jestem kobietą, która śpiewa
— Przyjechała Pani do Sopotu po raz drugi, dwa lata temu jako gwiazda, teraz śpiewała Pani w Konkursie Ośrodków Telewizyjnych. Dlaczego konkurs?
— Pan też się dziwi? Ktokolwiek ze mną rozmawiał — zaczynał albo kończył rozmowę tym właśnie pytaniem; dlaczego przyjechałam do Sopotu jako uczestniczka konkursu? Dla mnie nie ma w tym nic dziwnego. Przecież emocje konkursowe i współzawodnictwo wciągają, opanowują człowieka, a klimat konkurencji, charakter sportowej walki bardzo mi odpowiada. Wielu artystów omija festiwale — albo się ich boją (bo przecież mogą przegrać), albo ich nie lubią (atmosfera konkursu denerwuje). A ja łubie konkursy, łubie festiwale, lubią polską publiczność — dlatego tu przyjechałam.
— Kiedy zaśpiewała Pani na próbie — wielu słuchaczy stwierdziło, że przyjechała Pani do Sopotu, żeby zwyciężyć. Istotnie — okazała się pani bezkonkurencyjna, sprawozdawca sportowy powiedziałby, że Pani „znokautowała” przeciwników.
— E, nieeee — przyjechałam dla przyjemności. Oczywiście, liczyłam sie z możliwością zdobycia nagrody. Tak, jak każdy z uczestników festiwalu: przecież każdy lubi być nagradzany za swoją prace, za wysiłek, obojętnie, czy bedzie go oceniać surowe jury czy wyrozumiała publiczność. Ale nagroda nie jest celem — przynajmniej dla mnie. Powiodło mi się w Sopocie, owszem, jestem z siebie zadowolona. Gdybym jednak stwierdziła, że zaśpiewałam marnie, że byli lepsi ode mnie, a nagrodę mimo to przyznano mnie — oddałabym ja prawdziwemu zwycięzcy.
— Zaśpiewała Pani w Sopocie dwie, nowe, nie znane u nas piosenki. Ich twórcami są kompozytorzy, z którymi Pani jeszcze dotąd nie współpracowała. Kto jeszcze komponuje, kto pisze dia Pani przeboje?
— Obydwie piosenki, to znaczy „Sonet numer 90” (bo taki jest jej prawidłowy tytuł) i „Królowie wszystko mogą”, śpiewam od ponad roku, to są — musze się pochwalić — moje przeboje. Zresztą o ile wiem, regulamin konkursu, w którym wzięłam udział, wręcz wymaga od jego uczestników wykonania utworów przebojowych, znanych, nawet popularnych. Nie wiem, dlaczego polskiej publiczności obie piosenki sa obce, nie wiem, ale nie dziwie sią — podobno powodzeniem cieszyły sie u nas moje nagrania „Bęben szamana” i „Niedouczony czarodziej”, które ja uważam za mało udane, przynajmniej w porównaniu z tamtymi. Co ciekawe — wszystkie one pochodzą z tej samej sesji nagraniowej. No, ale na temat gustów słuchaczy i tego, co dobre, a co nie — nie wypada dyskutować.
A co do moich współpracowników: większość nowych piosenek skomponował dla mnie Aleksander Zacepin, sopocki przebój o „królach, co mogą wszystko, ale zakochać się muszą z miłości” jest dziełem Borysa Ryczkowa. Teksty większości piosenek napisał Leonid Derbieniew, autor przebojów m. in. Świetlany Riezanowej, Jurija Antonowa, Muslima Magomajewa, Wiesiołych Rebjat. A Borys Gorbonos, którego nazwisko niedawno pojawiło się, to... ja sama. Trochę komponuje, trochę piszę, ale me afiszuje sie z ta moją „działalnością”.
Tego wszystkiego, co powiedziałam, proszę nie rozumieć tak, jak niektórzy moi słuchacze, to znaczy: Pugaczowa śpiewa piosenki Zacepina, on jest jej "nadwornym” kompozytorem. Wcale nie! Nagrałam przecież piękne ballady Michaiła Tariwierdijewa do filmu „Ironia losu”, mam w swoim repertuarze piosenki Pawła Słobodkina, Wiaczesława Dobrynina i innych zdolnych kompozytorów.
— Rozstała się Pani ze znakomitym zespołem Wiesiolyje Rebjata — dlaczego?
— To prawda, rozstaliśmy się i to w najlepszym okresie naszej współpracy: rozumieliśmy się już doskonale, byliśmy dla siebie świetnymi partnerami, zupełnie inaczej niż w przypadku innych solistek i akompaniujących im zespołów. Postanowiliśmy jednak działać samodzielnie, żeby więcej dokonać — oni i ja. Ile razy jednak zobaczymy się — mamy łzy w oczach ze wzruszenia. Możliwe, że kiedyś spotkamy się na jakiejś dużej imprezie, że przyjdzie nam wystąpić razem: jeśliby do tego doszło — chciałabym, żeby stało się to w Sopocie. Może za następne dwa lata, kiedy znowu będę gościem waszego festiwalu?!
— Niektórzy nasi melomani mieli szczęście, udało im się bowiem zdobyć Pani ostatni album „Zwierciadło duszy”. Album jest dwupłytowy i sprawia wrażenie jakby podsumowania pewnego etapu Pani artystycznej działalności: czy tak jest w rzeczywistości?
— Tak, tym albumem zamknęłam drugi etap mojej działalności, to znaczy ten od przeboju „Arlekin” i nagrody na bułgarskim festiwalu piosenki do rozstania z Wiesiołymi Rebjatami. Płyta zawiera w większości pieśni-monologi (przynajmniej ja je tak nazywam), których obecnio nie śpiewam. W moim nowym, programie jest dużo songów, utworów dramatycznych, aktorskich. Komponują je dla mnie młodzi twórcy: uważam, że ktoś powinien dać im szansę konfrontacji ich dokonań i dorobku z naprawdę szeroką publicznością — może okażą się zdolni, może ich piosenki będą się podobać? Niech próbują. Ja będą śpiewać, nagrywać i propagować ich dorobek — też jestem młoda i wiem, jak jest trudno debiutantom.
— Nasza prasa dużo ostatnio pisała na temat Pani nowego filmu „Kobieta, która śpiewa": zdaje się, że jest już po premierze i wiadomo, że film przyjęto z aplauzem?
— Rzeczywiście, premiera filmu miała miejsce w zakładach metalurgicznych „Ził” w Moskwie kilkanaście dni przed moim przyjazdem do Polski: zagrałam w tym filmie główną rolę — śpiewaczki Ałly Strelcowej. Film jest biograficzny, właściwie muzyczny: opowiada o kobiecie, jej troskach i radościach, o artystycznych wzlotach i upadkach. Reżyserował film Aleksander Orłów, moimi ekranowymi partnerami są znani aktorzy Aleksander Choczinski i Mikołaj Wolków.
— Kim Pani jest przede wszystkim — aktorką czy śpiewaczką?
— Pytanie nie jest łatwe, a szczera na nie odpowiedź jeszcze trudniejsza. Albowiem nie pan pierwszy je zadał: inni byli bardziej dociekliwi i pytali, czy jestem aktorką, śpiewaczką czy... po prostu kobietą. Aktorką? Owszem, od niedawna, chociaż występuję od 8 lat, a moje związki z teatrem, filmem, cyrkiem są bardzo żywe. Śpiewaczką? Raczej piosenkarką — przecież śpiewam piosenki. A że staram się wczuć w rolę każdego z bohaterów moich piosenek? To przecież naturalne: coż wart jest artysta, który pośpiewa, pośpiewa, ukłoni się na oklaskach i pójdzie do domu? Piosenka to przecież teatr, film, opowieść w miniaturze — ma swoją dramaturgię, akcją, bohaterów: to wszystko trzeba słuchaczowi i widzowi uzmysłowić pokazać. Może dlatego moja publiczność uważa, że jestem jej tak bliska? Kim więc jestem? Jestem po prostu... kobietą, która śpiewa.
— Jeśli można — proszę przypomnieć swoją karierę artystyczną, a przynajmniej jej początki; na ten temat niewiele wiemy...
— Krótko, bo nie ma znowu o czym opowiadać — wszak liczy się to, co jest, a nie artystyczne wczoraj. Najpierw szkoła muzyczna w Moskwie (ukończyłam wydział dyrygentury chórów), w wolnych chwilach śpiewanie z gitarą „dla siebie”, takich zwykłych, dziewczęcych piosenek o miłości. Ktoś mnie zobaczył i usłyszał, więc propozycja: udział w programie estradowym. Dostałam dwa dni na przygotowanie piosenki: czytam tekst, nucę melodią — ładna, ciekawa. Wracam więc po 20 minutach i śpiewam przed mikrofonem, jak umiem. O dziwo! Rzecz sie podoba, występują więc na scenie, a utwór „Robot” staja się nawet przebojem. Nagrywam go dla radia, przygotowuję repertuar, a równocześnie uczę się, pracując w filharmoniach w Lipiecku i w Moskwie. Otrzymuje pracę w cyrku, jako akompaniatorka. Inni by sie na taką propozycje obrazili, a dla mnie była to frajda: iluż wspaniałych ludzi poznałam, jak wiele sie tam nauczyłam! To wtedy zorganizowałam mój pierwszy zespól Elektron, z którym w 1974 wystąpiłam na V Wszechzwiązkowym Konkursie Młodych Artystów Estrady: zdobyłam tam III nagrodę. Co było dalej — chyba pan pamięta: „Złoty Orfeusz 75” w Słonecznym Brzegu, gdzie za wykonanie bułgarskiego przeboju „Arlekin” otrzymałam Grand Prix, rok później występ w Sopocie, następnie Targi Muzyczne MIDEM we Francji, koncerty w Czechosłowacji i NRD, no i nagrania — dużo nagrań radiowych, kilka płyt. Nagrałam właśnie nowy longplay „Sto godzin szczęścia”.
— W wywiadzie dla „Komsomolskiej Prawdy” — było to dwa lata temu — powiedziała Pani, że śpiewa dobre piosenki. Co to znaczy dobra piosenka?
— Dobra piosenka! Najważniejsze, kto ją ocenia. Już tyle lat śpiewam i... przyglądam sią ludziom, dla których i do których śpiewam. Każdy przeżywa piosenką inaczej i każdy inaczej ją ocenia. Pamiętam na przykład słuchacza, który przyszedł na koncert tak, jakby „szedł w gości”: sala, w której śpiewałam, była dla niego domem, do którego przyszedł w odwiedziny — siedział, kiwał głową, przytupywał — jakby brał udział w rozmowie ze mną, ze znawstwem cmokał nad puentami moich piosenek, potem przyszedł za kulisy podziękować za „gościnę”. Znowu inny stał przed sceną, śledził każdy mój ruch i nerwowo przełykał — tak, jakby przyszedł głodny i „karmił sią” każdą z usłyszanych piosenek. Kiedy skończyłam występ — jakby westchnął zadowolony, jeszcze raz przełknął i powoli odszedł. „Najadł się”? Na pewno tak. Każdy z tych słuchaczy inaczej reagował na inne piosenki, każdy w moim programie znalazł jakiś „swój” utwór. Która z tych piosenek była dobra? Czy może mi pan na to pytanie odpowiedzieć?
— Ktoś — nie pamiętam kto — nazwał Panią „Janis Joplin Europy Wschodniej”: chyba miał trochę racji, bowiem dramatyzm, osobiste zaangażowanie i wartości śpiewanych przez Panią piosenek trudno porównać z repertuarem i stylem kogoś innego. Ale to określenie można również odczytać inaczej: jest Pani druga, a więc.. wtórna.
— Chće pan powiedzieć; że jestem za czy też po Janis Joplin? Oczywiście, że tak. Ta śpiewaczka zawsze mnie fascynowała swoją umiejętnością nawiązywania kontaktu ze słuchaczem, umiała przemawiać, umiała słuchać, w ciągu kilku minut stawała się przyjacielem ludzi, na spotkanie których przyszła. Zawsze chciałam śpiewać, mówić i czuć tak, jak ona. Z jedną tylko różnicą: chciałabym robić to dużo, dużo dłużej niż ona...
Rozmawiał: DARIUSZ MICHALSKI
Fot. LEOPOLD DZIKOWSKI
ПЕРЕВОД
АЛЛА ПУГАЧЁВА: Я — женщина, которая поёт
— Вы приехали в Сопот во второй раз. Два года назад — в качестве почётной гостьи, теперь — выступили в Конкурсе Интервидения. Почему именно конкурс?
— Вас это тоже удивляет? Кто бы со мной ни разговаривал — каждый начинал или заканчивал беседу именно этим вопросом. Для меня в этом нет ничего странного. Ведь конкурсные эмоции и дух соперничества невероятно затягивают, полностью овладевают человеком, а атмосфера конкуренции, характер настоящей спортивной борьбы мне очень подходят. Многие артисты избегают фестивалей: либо боятся их (ведь можно проиграть), либо просто не любят (конкурсная атмосфера их нервирует). А я люблю конкурсы, люблю фестивали, очень люблю польскую публику — именно поэтому я сюда приехала.
— Когда вы спели на репетиции, многие слушатели заявили, что вы приехали в Сопот только ради победы. И действительно — вы оказались вне конкуренции. Спортивный комментатор сказал бы, что вы «знакаутировали» соперников.
— Э, ну что вы... Я приехала ради удовольствия. Конечно, я считалась с возможностью получения награды. Как и любой участник фестиваля: ведь каждый человек любит, когда его труд и усилия вознаграждаются, и совершенно неважно, оценивает ли его строгое жюри или снисходительная публика. Но награда — не самоцель, по крайней мере для меня. В Сопоте мне повезло, да, я довольна собой. Но если бы я почувствовала, что спела скверно, что были исполнители лучше меня, а награду вопреки этому присудили мне — я бы тут же отдала её подлинному победителю.
— Вы исполнили в Сопоте две новые, совершенно не известные у нас песни. Их создателями являются композиторы, с которыми вы прежде ещё не сотрудничали. Кто ещё сочиняет, кто пишет для вас хиты?
— Обе песни, то есть «Сонет номер 90» (именно таково его правильное название) и «Всё могут короли», я пою уже больше года, это — должна похвастаться — мои главные хиты. Впрочем, насколько я знаю, регламент конкурса, в котором я участвовала, как раз и требует от исполнителей исполнения хитовых, известных и популярных вещей. Я не знаю, почему польской публике обе эти песни были незнакомы, не знаю, но не удивляюсь. Говорят, у вас большим успехом пользовались мои записи «Бубен шамана» и «Волшебник-недоучка», которые я сама считаю малоудачными, по крайней мере в сравнении с первыми двумя. Что примечательно — все они были созданы в рамках одной и той же студийной сессии звукозаписи. Но на тему вкусов слушателей и того, что хорошо, а что плохо — спорить не принято.
А что касается моих авторов: большинство новых песен сочинил для меня Александр Зацепин, а сопотский хит про «королей, что могут всё, но жениться по любви не могут» — это произведение Бориса Рычкова. Тексты к большинству песен написал Леонид Дербенёв, автор хитов Светланы Резановой, Юрия Антонова, Муслима Магомаева и ВИА «Весёлые ребята». А Борис Горбонос, чьё имя недавно появилось на пластинках, это... я сама. Немного сочиняю музыку, немного пишу стихи, но совершенно не афиширую эту свою «деятельность».
Из всего, что я сказала, пожалуйста, не делайте вывод, будто Пугачёва поёт исключительно песни Зацепина, и он является её «придворным» композитором. Вовсе нет! Я записала прекрасные баллады Микаэла Таривердиева к фильму «Ирония судьбы», в моём репертуаре есть произведения Павла Слободкина, Вячеслава Добрынина и других талантливых авторов.
— Вы расстались с великолепным ансамблем «Весёлые ребята». Почему?
— Это правда, мы расстались, причём в самый лучший период нашего сотрудничества: мы уже понимали друг друга с полуслова, были великолепными партнёрами, что совершенно не похоже на обычные взаимоотношения других солисток и аккомпанирующих им коллективов. Однако мы решили действовать самостоятельно, чтобы успеть сделать больше — и они, и я. Но сколько бы мы сейчас ни встречались — у нас всегда наворачиваются слёзы на глаза от волнения. Возможно, когда-нибудь мы встретимся на каком-то крупном мероприятии и выступим вместе. Если это случится, я бы очень хотела, чтобы это произошло именно в Сопоте. Может быть, через два года, когда я снова приеду в качестве гостя на ваш фестиваль?!
— Некоторым нашим меломанам посчастливилось достать ваш последний альбом «Зеркало души». Этот альбом состоит из двух пластинок и производит впечатление подведения итогов определённого этапа вашей артистической деятельности. Так ли это на самом деле?
— Да, этим альбомом я закрыла второй этап своей деятельности — период от шлягера «Арлекино» и награды на болгарском фестивале до расставания с «Весёлыми ребятами». Пластинка содержит в основном песни-монологи (по крайней мере я их так называю), которые я сейчас на концертах уже не пою. В моей новой программе очень много драматических, актёрских песен, сонгов. Их сочиняют для меня молодые авторы. Я считаю, что кто-то должен дать им шанс проверить свои силы и сопоставить свои достижения с по-настоящему широкой публикой. Может, они окажутся талантливыми, может, их песни понравятся? Пусть пробуют. Я буду петь, записывать и пропагандировать их творчество — я ведь тоже молода и отлично знаю, как тяжело приходится дебютантам.
— Наша пресса в последнее время много писала о вашем новом фильме «Женщина, которая поёт». Кажется, премьера уже состоялась и картина была принята с восторгом?
— Действительно, премьера фильма состоялась на металлургическом [ошибка: автомобильном] заводе «ЗИЛ» в Москве за несколько дней до моего приезда в Польшу. Я сыграла в этом фильме главную роль — певицу Анну Стрельцову. Фильм автобиографический, вернее, музыкальный: он рассказывает о женщине, её заботах и радостях, об артистических взлётах и падениях. Режиссёром картины выступил Александр Орлов, а моими партнёрами на экране стали известные актёры Александр Хочинский и Николай Волков.
— Кем вы являетесь прежде всего — актрисой или певицей?
— Вопрос непростой, а искренний ответ на него ещё сложнее. Ведь вы не первый, кто его задаёт. Другие были более дотошны и допытывались, актриса я, певица или... просто женщина. Актриса? Пожалуй, с недавних пор, хотя я выступаю на сцене уже 8 лет, а мои связи с театром, кино и цирком очень живы. Певица? Скорее эстрадная исполнительница — ведь я пою песни. А то, что я стараюсь вжиться в роль каждого персонажа своих произведений? Это ведь естественно: чего стоит артист, который просто попоёт, раскланяется под аплодисменты и пойдёт домой? Песня — это ведь театр, кино, история в миниатюре. У неё есть своя драматургия, сюжет, герои. Всё это нужно донести до слушателя и показать зрителю. Может быть, поэтому моя публика считает, что я ей так близка? Так кто же я? Я просто... женщина, которая поёт.
— Если можно, напомните, пожалуйста, о начале вашей артистической карьеры. Об этом периоде мы в Польше знаем очень мало...
— Коротко, потому что особо рассказывать не о чем — ведь важно то, что есть сегодня, а не артистическое вчера. Сначала музыкальная школа в Москве (я окончила дирижёрско-хоровой факультет училища), в свободное время пение под гитару «для себя» — обычных девичьих песен о любви. Кто-то меня увидел и услышал, последовало предложение: принять участие в эстрадной программе. Мне дали два дня на подготовку песни. Я прочитала текст, напела мелодию — красивая, интересная. Вернулась через 20 минут и спела перед микрофоном, как умела. О чудо! Вещь понравилась, я стала выступать на сцене, а произведение «Робот» стало даже хитом. Я записала его для радио, готовила репертуар, параллельно училась, работая в филармониях в Липецке и в Москве. Затем получила работу в цирке в качестве аккомпаниатора. Другие бы на такое предложение обиделись, а для меня это было огромной радостью: скольких прекрасных людей я встретила, как многому там научилась! Именно тогда я организовала свой первый ансамбль, с которым в 1974 году выступила на V Всесоюзном конкурсе артистов эстрады и завоевала там III премию. Что было дальше — вы, думаю, помните: «Золотой Орфей-75» на Солнечном берегу, где за исполнение болгарского хита «Арлекино» я получила Гран-при, через год — выступление в Сопоте, затем музыкальная ярмарка MIDEM во Франции, концерты в Чехословакии и ГДР, ну и записи — очень много радиозаписей, несколько пластинок. Я только что записала новый лонгплей под названием «Сто часов счастья».
— В интервью для «Комсомольской правды» два года назад вы сказали, что поёте хорошие песни. Что в вашем понимании означает хорошая песня?
— Хорошая песня! Самое главное — кто её оценивает. Я пою уже столько лет и... внимательно наблюдаю за людьми, для которых и к которым я пою. Каждый переживает песню по-своему, и каждый оценивает её иначе. Я помню, например, одного слушателя, который пришёл на концерт так, словно «шёл в гости». Зал, где я пела, был для него домом, куда он заглянул навестить друзей: он сидел, кивал головой, притопывал — словно участвовал в разговоре со мной, со знанием дела причмокивал над куплетами моих песен, а потом пришёл за кулисы поблагодарить за «гостеприимство». А другой стоял перед самой сценой, следил за каждым моим движением и нервно сглатывал — так, словно пришёл голодным и буквально «кормился» каждой услышанной песней. Когда я закончила выступление — он облегчённо вздохнул, довольный, ещё раз сглотнул и медленно ушёл. «Наелся»? Наверняка да. Каждый из этих слушателей по-разному реагировал на разные песни, каждый в моей программе нашёл какое-то «своё» произведение. Какая из этих песен была хорошей? Можете ли вы ответить мне на этот вопрос?
— Кто-то — не помню кто — назвал вас «Дженис Джоплин Восточной Европы». Наверное, в этом есть доля правды, ведь драматизм, личная вовлечённость и глубина ваших песен трудно сопоставимы с репертуаром и стилем кого-то другого. Но это определение можно прочитать и иначе: вы вторая, а значит... вторичны.
— Вы хотите сказать, что я иду следом за Дженис Джоплин или после неё? Конечно, это так. Эта певица всегда завораживала меня своей способностью мгновенно устанавливать контакт со слушателем. Она умела говорить, умела слушать, в течение нескольких минут становилась самым близким другом для людей, на встречу с которыми пришла. Я всегда хотела петь, говорить и чувствовать точно так же, как она. С одной лишь разницей: я бы хотела делать это очень, очень гораздо дольше, чем она...
Интервью вёл: ДАРИУШ МИХАЛЬСКИЙ
Фото: ЛЕОПОЛЬД ДЗИКОВСКИЙ
Sztandar mlodych. — Варшава, ПНР, 1978. — 16-17 сентября
|
|
|
|
