|
Szpilki (Варшава, ПНР) 16.08.84 (№ 33)
AŁŁA
Kupić bilety na jej koncert jest właściwie niemożliwością, choć występuje przeważnie w dużych salach koncertowych mieszczących kilka tysięcy osób. Takich jak sala w wiosce olimpijskiej,gdzie występowała ostatnio (w połowie czerwca). Przed kasami po bilety, ustawiają się tłumy i nierzadko porządku pilnuje milicja. Jest sławna, jest popularna, ma rzesze wielbicieli, lecz i wielu przeciwników. których irytuje na przykład jej sposób śpiewania, swoboda zachowania się na estradzie czy styl ubierania się. Wokół jej sztuki ciągle trwają spory, ścierają się opinie. Jedno jest pewne - nie można przejść obok niej obojętnie. Ałła Pugaczowa jest bezsprzecznie największą indywidualnością radzieckiej estrady naszych dni.
Pugaczowa śpiewa piosenki o różnej tematyce. Każda piosenka to teatr jednego aktora, to minidramat trwający trzy, czteryminuty. Śpiewem pragnie wyrazić cały swój świat artystyczny, dlatego słowo traktuje na równi z melodią. Melodie jej piosenek zaskakują zmiennością nastroju, ostrością, gwałtownością muzycznej frazy.
Pugaczowa nie wchodzi na estradę, ona wbiega. W ciemnej czy jasnej, powłóczystej, długiej sukni, która podkreśla płynność póz, bogactwo gestów. Wprawnym ruchem sięga po mikrofon... i zaczyna koncert. Może śpiewać cicho, potrafi śpiewając krzyczeć, szeptać, piszczeć, nieoczekiwanie zaszlochać, w połowie frazy przerwać śpiew. Jej możliwości głosowe są olbrzymie. Występuje z wielką ekspresją, cały czas jest w ruchu, w nerwowym napięciu. Nagle w końcu zwrotki zakrzyknie w stronę audytorium lub zaśmieje się ochryple. Stwarza pozory niekontrolowanej żywiołowości. Ale są to właśnie pozory, bo cały czas obserwuje reakcję słuchaczy. Pragnie być rozumiana przez publiczność. Pragnie, by widzowie słuchali jej aktywnie, walczy z obojętnością sali. W czasie koncertu podtrzymuje z nią ciągły dialog. Zwraca się wprost do widzów, żartuje, przekomarza się ze swymi słuchaczami. Nie zważa na zażenowanie tych. których czasami taka bezpośredniość nawet krępuje. Ta bezpośredniość w kontakcie z widownią pozwala chyba artystce poczuć się pewniej na estradzie, zwalczyć tremę. Daje jej świadomość, że jest rozumiana i lubiana, a atakowana ciągle publiczność wszystko i tak jej wybaczy.
Sława Ałły Pugaczowej zaczęła się dość późno. Znaczący dla jej kariery był niewątpliwie rok 1975 - nagroda na bułgarskim festiwalu „Złoty Orfeusz". „Sopot 78" przyniósł jej Grand Prix za piosenkę „Królowie mogą wszystko". Potem były recitale w zielonogórskim amfiteatrze. (To właśnie w Zielonej Górze w czasie jej występów na Festiwalu Piosenki Radzieckiej jeden z dziennikarzy najtrafniej określił jej talent: Pugaczowa - piąty żywioł.) Później były recitale w radzieckiej telewizji, kilka filmów muzycznych, pierwszy longplay. Objeździła z koncertami cały Związek Radziecki, odwiedziła Polskę, Szwecję - gdzie nakręciła film razem z ABBĄ i wreszcie w 1982 roku... występ w paryskiej Olimpii. Występ, który dla piosenkarza estradowego jest bezspornie egzaminem najtrudniejszym i jednocześnie nobilitacją. Ten egzamin zakończył się dla Ałły dużym sukcesem.
Ale zanim stanęła na deskach Olimpii i sopockiej Opery Leśnej, zanim została nagrodzona „Złotym Orfeuszem’', przez dziesięć lat (czego nie ukrywa), ciężko pracowała nad sobą, szukała drogi artystycznej, przez dziesięć lat formowała swą artystyczną indywidualność.
W latach 70-tych Pugaczowa śpiewała piosenki różnych autorów, najchętniej jednak współpracowała z kompozytorsko-autorskim duetem - A. Zacepin i L. Derbieniew. Festiwal w Sopocie, jak stwierdziła artystka w jednym z wywiadów, był znaczący nie tylko dla jej kariery, lecz także dla jej repertuaru. Powróciwszy do Moskwy z nagrodą, powiedziała: „Nie będę więcej śpiewać o królach’’. Rzeczywiście, od 1980 roku w jej repertuarze pojawia się więcej piosenek lirycznych, a znikają królowie, arlekiny i czarodzieje. Zaczyna współpracować stale z najwybitniejszym współczesnym kompozytorem radzieckiej muzyki rozrywkowej, Rajmundem Paulusem. Podejmuje próby tworzenia własnej muzyki dla piosenek. I zaczyna śpiewać o miłości. Ale jakże inny w jej interpretacji jest ten odwieczny liryczny temat. Jej piosenki o miłości pozbawione są banalności, czułostkowości, słodyczy. Bohaterki Pugaczowej opowiadają o kobiecych marzeniach, o małych radościach, o życiowych niepowodzeniach. One znają miłość szczęśliwą, wiedzą również jednak co to jest ból rozstania i czas przemijania. Bohaterka piosenek Ałły kocha życie i pomimo niepowodzeń i stresów chce się nim cieszyć. A artystka? Szelmowskim uśmiechem każe swej bohaterce kwitować niepowodzenia i z humorem przechodzić życiowe wiraże.
Prawie wszystkie piosenki Ałły Pugaczowej cechuje humor. Piosenkarka posiada duże poczucie autoironii, które wykorzystuje z wielkim powodzeniem zarówno w interpretacji, jak i w swych „rozmowach" z widownią. Humor idzie w parze z jej żywiołowością. I właśnie nieskrępowany humor uważam za jeden z podstawowych sekretów jej popularności, a więc i piosenkarskiej kariery. Kariery, dzięki której Ałła Pugaczowa jest dziś jedną z najjaśniej świecących gwiazd estradowych. I to nie tylko na radzieckiej estradzie.
KRYSTYNA KNAPIK
ПЕРЕВОД
АЛЛА
Купить билеты на её концерт практически невозможно, хотя выступает она преимущественно в больших концертных залах, вмещающих несколько тысяч человек. Таких, как зал в Олимпийском, где она выступала недавно (в середине июня). Перед кассами за билетами выстраиваются толпы, и нередко порядок приходится охранять милиции. Она знаменита, она популярна, у неё есть полчища поклонников, но и немало противников, которых раздражает, например, её манера пения, свободное поведение на эстраде или стиль одежды. Вокруг её искусства постоянно идут споры, сталкиваются мнения. Одно можно сказать наверняка — пройти мимо неё равнодушно невозможно. Алла Пугачева — бесспорно, величайшая индивидуальность советской эстрады наших дней.
Пугачева поет песни на самые разные темы. Каждая песня — это театр одного актера, мини-драма, длящаяся три-четыре минуты. Пением она стремится выразить весь свой художественный мир, поэтому к слову относится наравне с мелодией. Мелодии её песен удивляют изменчивостью настроения, резкостью и стремительностью музыкальной фразы.
Пугачева не выходит на эстраду, она на неё выбегает. В темном или светлом, струящемся длинном платье, которое подчеркивает плавность поз и богатство жестов. Уверенным движением она берет микрофон... и начинает концерт. Она может петь тихо, умеет во время пения кричать, шептать, пищать, неожиданно разрыдаться или оборвать пение на середине фразы. Её голосовые возможности огромны. Выступает она с колоссальной экспрессией, всё время находится в движении, в нервном напряжении. Внезапно в конце куплета она может крикнуть что-то в зал или хрипло рассмеяться. Она создает иллюзию неконтролируемой стихийности. Но это именно иллюзия, потому что она ежесекундно контролирует реакцию слушателей. Она хочет быть понятой публикой. Желает, чтобы зрители слушали её активно, и борется с равнодушием зала. Во время концерта она поддерживает с ним непрерывный диалог. Обращается напрямую к зрителям, шутит, кокетничает со своими слушателями. Она не обращает внимания на замешательство тех, кого порой даже смущает подобная непосредственность. Эта прямота в контакте с аудиторией, пожалуй, позволяет артистке чувствовать себя увереннее на эстраде и побеждать волнение. Это дает ей осознание того, что её понимают и любят, а постоянно атакуемая ею публика всё равно ей всё простит.
Слава Аллы Пугачевой пришла довольно поздно. Знаменательным для её карьеры стал, несомненно, 1975 год — награда на болгарском фестивале «Золотой Орфей». «Сопот-78» принес ей Гран-при за песню «Короли могут всё». Затем были концерты в амфитеатре Зелёны-Гуры. (Именно в Зелёны-Гуре во время её выступлений на Фестивале советской песни один из журналистов наиболее метко определил её талант: Пугачева — пятая стихия.) Позже были сольные концерты на советском телевидении, несколько музыкальных фильмов, первый диск-гигант. Она объездила с концертами весь Советский Союз, посетила Польшу, Швецию — где сняла фильм вместе с ABBA, и, наконец, в 1982 году... выступление в парижской «Олимпии». Выступление, которое для эстрадного певца, безусловно, является самым трудным экзаменом и одновременно признанием заслуг. Этот экзамен завершился для Аллы большим успехом.
Но прежде чем она встала на подмостки «Олимпии» и Сопотской Лесной оперы, прежде чем была удостоена «Золотого Орфея», на протяжении десяти лет (чего она не скрывает) она тяжело работала над собой, искала свой художественный путь, на протяжении десяти лет формировала свою творческую индивидуальность.
В 70-е годы Пугачева пела песни разных авторов, но охотнее всего сотрудничала с композиторско-авторским дуэтом — А. Зацепин и Л. Дербенев. Фестиваль в Сопоте, как заявляла артистка в одном из интервью, стал знаковым не только для её карьеры, но и для её репертуара. Вернувшись в Москву с наградой, она сказала: «Я больше не буду петь о королях». Действительно, с 1980 года в её репертуаре появляется всё больше лирических песен, а короли, арлекины и волшебники исчезают. Она начинает постоянно сотрудничать с выдающимся современным композитором советской развлекательной музыки Раймондом Паулсом. Делает попытки создания собственной музыки для песен. И начинает петь о любви. Но как же отличен в её интерпретации этот вечный лирический сюжет. Её песни о любви лишены банальности, сентиментальности и приторности. Героини Пугачевой рассказывают о женских мечтах, о маленьких радостях, о жизненных неудачах. Они знают счастливую любовь, но знают также, что такое боль расставания и время увядания. Героиня песен Аллы любит жизнь и, несмотря на неудачи и стрессы, хочет ей радоваться. А артистка? Плутовской улыбкой она заставляет свою героиню встречать неудачи и с юмором проходить жизненные виражи.
Почти все песни Аллы Пугачевой отмечены юмором. Певица обладает глубоким чувством автоиронии, которое с большим успехом использует как в интерпретации, так и в своих «разговорах» с залом. Юмор идет рука об руку с её темпераментом. И именно раскрепощенный юмор я считаю одним из главных секретов её популярности, а значит, и певческой карьеры. Карьеры, благодаря которой Алла Пугачева является сегодня одной из самых ярко сияющих эстрадных звезд. И не только на советской эстраде.
Кристина Кнапик
Szpilki. — Варшава, ПНР, 1984.— № 33 (16 августа)
|
|
|
|
