|
Kraj Rad (ПНР) 47-76
KAŻDA JEJ PIOSENKA TO MAŁY SPEKTAKL
Większość widzów radzieckich poznało to nazwisko jesienią roku 1974, po Piątym Wszechzwiązkowym Konkursie Młodych Artystów Estrady. Ałła Pugaczowa otrzymała na nim trzecią nagrodę. W niecały rok później wręczono jej grand prix międzynarodowego festiwalu piosenki Złoty Orfeusz. Koncert finałowy festiwalu, owacje, gratulacje, komplementy i kwiaty, wszystko to było dla niej jedną tylko chwilą z długich dziesięciu lat, jakie spędziła na estradzie.
W tym roku Ałła Pugaczowa wzięła udział w koncercie galowym międzynarodowego festiwalu w Sopocie.
Pełna sala jednego z teatrów moskiewskich... Za chwilę rozpocznie się koncert popularnego w Związku Radzieckim wokalno-instrumentalnego zespołu Wiesiołyje Riebiata, nazwanego tak od tytułu znanego filmu radzieckiego...
Do wyjścia na scenę przygotowuje się solista zespołu Ałła Pugaczowa. Bierze w rękę mikrofon i energicznie wybiega na scenę. Jej śpiew jest jakby logicznym przedłużeniem stanu aktywności, zdumiewającej żywości i wdzięku. Artystka od razu zadziwia bogactwem barwy głosu i mistrzostwem interpretacji.
Brzmi piosenka „Muszkieterowie” — o rycerstwie i szlachetności, przeniesionych na końcu szpady d'Artagnana. Tekst napisała Pugaczowa wspólnie z poetą Naumem Olewem.
Potem słychać liryczną piosenkę „Oczy jasne”, delikatną i smutną „Śnisz mi się”, humorystyczną „Łódeczkę” i balladę „Pośród zimy”.
Ałła Pugaczowa zakończyła program koronnym numerem, piosenką „Arlekin” skomponowaną przez bułgarskiego kompozytora i piosenkarza Emila Dymitrowa. Latem roku 1975 na międzynarodowym festiwalu w Bułgarii piosenka ta przyniosła Pugaczowej sławę europejską i nagrodę — złotą figurkę klęczącego Orfeusza.
Zgodnie z warunkami konkursu Pugaczowa musiała zaśpiewać utwór kompozytora bułgarskiego. Natrafiła w poszukiwaniach na „Arlekina”. Piosenkę przerobiono. Kierownik zespołu Wiesiołych Riebiat Paweł Słobodkin zinstrumentował ją na nowo. Pugaczowa jakby przepisała opowiadanie o smutnym klownie śmiejącym się przez łzy. Ałła Pugaczowa przeistoczyła się w niego, po mistrzowsku. Zmieniała wyraz twarzy podobnie, jak robi to Marcel Marceau.
— Zmiana wyrazu twarzy — mówi artystka — była może najtrudniejszym elementem jej wykonania. Śpiewałam w drugiej eliminacji. Tremy nie miałam. Wydawało mi się, że zaledwie zaczynam się śmiać, już się śmieje cała widownia, a kiedy przy ostatnich słowach pojawiają się w moich oczach łzy, to wśród publiczności pokazały się chusteczki. Nie można tego zapomnieć.
Sukces był ogromny.
Następny rok to występy na kilku estradach europejskich — w Cannes, Berlinie, w Czechosłowacji, znów w Bułgarii, wiele koncertów na scenach moskiewskich. Przyniosły one Pugaczowej nowe sukcesy i wytyczyły drogi w przyszłość.
— ...Urodziłam się w Moskwie, w starej dzielnicy przy Rogatce Kriestianskiej — mówi piosenkarka. Ciepło wspomina dziecięce zabawy i piosenki na podwórku. Właśnie tutaj zaczęła się jej miłość i przywiązanie do piosenki.
— Razem tańczyliśmy, śpiewaliśmy, tutaj, na podwórku urządzaliśmy amatorskie koncerty — kontynuuje A. Pugaczowa. — Kiedy podczas koncertów śpiewam piosenkę „Czyś ty, rzeko, moją rzeczką”, a sala długo bije brawa, myślę, że są one nie tylko dla mnie. Piosenkę tę usłyszałam od dwóch kobiet na naszym starym moskiewskim podwórku.
Ałła Pugaczowa ukończyła dziecięcą szkołę muzyczną przy Moskiewskiej Uczelni Muzycznej im. Ippoli-towa-lwanowa, a potem wydział dyrygentury chórów tej uczelni i odbyła praktykę w zespołach amatorskich i zawodowych.
— Byłam wówczas — mówi A. Pugaczowa — przede wszystkim organizatorką spektakli i wieczorów. A przy okazji spotykałam ludzi, którzy uważali, że powinnam śpiewać, i zaczynali mi pomagać. Wierzyli we mnie. A w zasadzie to nie było w co wierzyć. Byłam małym, bladym, cherlawym podlotkiem. Wychodziłam na scenę i zaczynałam śpiewać: „Dlaczego oczekujecie ode mnie uśmiechu?” Sama pisałam proste słowa, przekazywałam je widowni i co najdziwniejsze, jako odpowiedź otrzymywałam brawa.
Czasy się zmieniły. Może zaczęłam śpiewać lepiej, jednak do tej pory myślę, że najważniejsze — to nawiązanie kontaktu z widownią, zdobycie słuchacza i widza.
A. Pugaczowa była wymagająca. Rozumiała, jak wiele należy pracować, aby osiągnąć wysoki poziom. Zawsze też starała się znaleźć i stworzyć swój własny styl interpretacji.
Talent artystki wyrósł na tradycjach sztuki wykonawczej takich sławnych piosenkarzy estrady radzieckiej, jak Leonid Utiosow i Klaudia Szulżenko, zachwycających słuchaczy swoim głosem i stylem wykonywania piosenek.
Najważniejsze, jak uważa Pugaczowa, jest stworzenie z piosenki małego spektaklu, co znaczy, że trzeba ją nie tylko dobrze zaśpiewać, ale także zagrać. Treść ubarwia intonacją, mimiką, gestem. Należy podkreślić szeroką skalę brzmienia jej głosu: głęboki kontralt i wysoki sopran. Rzadko spotykana zdolność przeistoczenia się daje jej możliwość dodatkowego wyrażania treści piosenki.
Krótka jest jeszcze dotychczasowa droga twórcza artystki. Jednak ma już ona wiele za sobą — wykonanie pierwszych piosenek własnej kompozycji,
koncerty w radiu i telewizji, podróże, pracę w Filharmonii Lipieckiej. Wiele się nauczyła Pugaczowa we współpracy z jedną z najstarszych orkiestr estradowych kraju, pod dyrekcją Olega Lundstrema.
Jest szczęśliwa, że występuje w zespole Wiesiołyje Riebiata.
— Z kimkolwiek pracowałam, mój styl śpiewu odróżniał się i nie zawsze było to korzystne. Tutaj jakbyśmy się wszyscy razem urodzili...
Przyszłość piosenkarki zapowiada się jeszcze bardziej interesująco. Pugaczowa coraz częściej bierze udział w pracy nad poetycką tkanką śpiewu, sama pisze teksty, niekiedy muzykę. Postać Arlekina odtworzy w filmie; sporo pracy oczekuje ją również w telewizji. Jednak w rozmyślaniach o dniu jutrzejszym Pugaczowa przez cały czas wraca nie do kina czy telewizji, lecz do swojego teatru piosenki. Tam może brać udział we wspólnej twórczości poety, kompozytora, reżysera i piosenkarza, którzy budują wspólnie mały spektakl— piosenkę.
ARTIOM HALPERIN
ПЕРЕВОД
КАЖДАЯ ЕЁ ПЕСНЯ — ЭТО МАЛЕНЬКИЙ СПЕКТАКЛЬ
Большинство советских зрителей узнали это имя осенью 1974 года, после Пятого Всесоюзного конкурса артистов эстрады. Алла Пугачёва получила на нём третью премию. Менее чем через год ей вручили Гран-при международного фестиваля песни «Золотой Орфей». Финальный концерт фестиваля, овации, поздравления, комплименты и цветы — всё это было для неё лишь одним мгновением из долгих десяти лет, которые она провела на эстраде.
В этом году Алла Пугачёва приняла участие в гала-концерте международного фестиваля в Сопоте.
Полный зал одного из московских театров... Через минуту начнётся концерт популярного в Советском Союзе вокально-инструментального ансамбля «Весёлые ребята», названного так по названию знаменитого советского кинофильма...
К выходу на сцену готовится солистка ансамбля Алла Пугачёва. Она берёт в руку микрофон и энергично выбегает на сцену. Её пение — словно логическое продолжение состояния активности, удивительной живости и изящества. Артистка сразу поражает богатством тембра голоса и мастерством интерпретации.
Звучит песня «Мушкетёры» — о рыцарстве и благородстве, перенесённых на кончике шпаги д'Артаньяна. Текст написала Пугачёва совместно с поэтом Наумом Олевом [Ред: музыка В. Добрынина].
Затем слышна лирическая песня «Ясные, светлые глаза», нежная и грустная «Ты снишься мне», юмористическая «Лодочка» и баллада «Посреди зимы».
Алла Пугачёва завершила программу коронным номером — песней «Арлекино», сочинённой болгарским композитором и певцом Эмилем Димитровым. Летом 1975 года на международном фестивале в Болгарии эта песня принесла Пугачёвой европейскую славу и награду — золотую статуэтку коленопреклонённого Орфея.
Согласно условиям конкурса, Пугачёва должна была спеть произведение болгарского композитора. В поисках она наткнулась на «Арлекина». Песню переработали. Руководитель ансамбля «Весёлые ребята» Павел Слободкин заново её аранжировал. Пугачёва словно переписала историю о грустном клоуне, смеющемся сквозь слёзы. Алла Пугачёва перевоплотилась в него виртуозно. Она меняла выражение лица подобно тому, как это делает Марсель Марсо.
— Изменение выражения лица, — говорит артистка, — было, пожалуй, самым трудным элементом исполнения. Я пела во втором туре. Волнения у меня не было. Мне казалось, что едва я начинаю смеяться, как уже смеётся вся аудитория, а когда при последних словах в моих глазах появляются слёзы, то среди публики показались платки. Этого нельзя забыть.
Успех был огромным.
Следующий год — это выступления на нескольких европейских эстрадах: в Каннах, Берлине, Чехословакии, снова в Болгарии, множество концертов на московских сценах. Они принесли Пугачёвой новые успехи и наметили пути в будущее.
— ...Я родилась в Москве, в старом районе у Крестьянской Заставы, — говорит певица. С теплотой вспоминает детские игры и песни во дворе. Именно здесь началась её любовь и привязанность к песне.
— Вместе мы танцевали, пели, здесь же, во дворе, устраивали самодеятельные концерты, — продолжает А. Пугачёва. — Когда во время концертов я пою песню «Реченька», а зал долго аплодирует, я думаю, что эти аплодисменты не только для меня. Эту песню я услышала от двух женщин на нашем старом московском дворе.
Алла Пугачёва окончила детскую музыкальную школу при Московском музыкальном училище им. Ипполитова-Иванова, а затем дирижёрско-хоровое отделение этого училища и прошла практику в самодеятельных и профессиональных коллективах.
— Я была тогда, — говорит А. Пугачёва, — прежде всего организатором спектаклей и вечеров. А попутно встречала людей, которые считали, что я должна петь, и начинали мне помогать. Они верили в меня. А в принципе-то, не во что было верить. Я была маленьким, бледным, хрупким подростком. Выходила на сцену и начинала петь: «Почему вы ждёте от меня улыбки?». Сама писала простые слова, передавала их аудитории, и, что самое удивительное, в ответ получала аплодисменты.
Времена изменились. Может, я стала петь лучше, однако до сих пор думаю, что самое важное — это установление контакта с аудиторией, завоевание слушателя и зрителя.
А. Пугачёва была требовательна. Она понимала, как много нужно работать, чтобы достичь высокого уровня. Всегда старалась найти и создать свой собственный стиль интерпретации.
Талант артистки вырос на традициях исполнительского мастерства таких знаменитых певцов советской эстрады, как Леонид Утёсов и Клавдия Шульженко, восхищавших слушателей своим голосом и стилем исполнения песен.
Самое важное, как считает Пугачёва, — это создание из песни маленького спектакля, что означает: её нужно не только хорошо спеть, но и сыграть. Содержание она расцвечивает интонацией, мимикой, жестом. Следует подчеркнуть широкий диапазон звучания её голоса: глубокий контральто и высокое сопрано. Редко встречающаяся способность к перевоплощению даёт ей возможность дополнительно выражать содержание песни.
Короток ещё нынешний творческий путь артистки. Однако у неё уже многое за плечами — исполнение первых песен собственной композиции, концерты на радио и телевидении, поездки, работа в Липецкой филармонии. Многому научилась Пугачёва в сотрудничестве с одним из старейших эстрадных оркестров страны под управлением Олега Лундстрема.
Она счастлива, что выступает в ансамбле «Весёлые ребята».
— С кем бы я ни работала, мой стиль пения отличался, и не всегда это было на пользу. Здесь мы словно все вместе родились...
Будущее певицы обещающей быть ещё более интересным. Пугачёва всё чаще принимает участие в работе над поэтической тканью пения, сама пишет тексты, иногда музыку. Образ Арлекина она воссоздаст в кино; много работы ждёт её также на телевидении. Однако в размышлениях о завтрашнем дне Пугачёва всё время возвращается не к кино или телевидению, а к своему театру песни. Там она может принимать участие в совместном творчестве поэта, композитора, режиссёра и певца, которые вместе строят маленький спектакль — песню.
АРТЁМ ГАЛЬПЕРИН
Kraj Rad.— Варшава, Польша, 1976. — № 47
|
|
|
|
