|
Авангард (Ереван) 06.08.78
«ՀԱՆԴԻՊՄԱՆ ՍՐԱՀԻ» ՀՅՈՒՐՆ Է ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ԵՐԳՉՈՒՀԻ ԱԼԼԱ ՊՈՒԳԱՉՈՎԱՆ
«ԹԱԽԻԾՆ ՈՒ ԺՊԻՏԸ ԵՐԳԵՐՆ ԵՆ ԻՄ...»
Նոր է ավարտվել համերգը, իսկ կես ժամ հետո պետք է սկսվի երկրորդը: Երգչուհին հոգնած է, գրեթե ուժասպառ, ու դժվար է հավատալ, որ իմ զրուցակիցն անզուգական կատարող «Առլեկինո» երգին երկրորդ կյանք տվողն է կամ «արբանների» չարաճճի մեկնաբանը: Իսկ մի կես ժամ հետո, երբ դուրս գա բեմ, ոչ մեկի մտքով չի անցնի, թե որքան է նա հոգնած:
— Նախանձում եմ, ասեմ, կերպարանափոխվելու Ձեր տաղանդին:
Ժպտաց:
— Ինչ արած, այդպիսին է իր աշխատանքին նվիրված արվեստագետի կյանքը: Ստեղծագործական տառապանքդ չպետք է կարողանա տեսնել ունկնդիր-հանդիսատեսը. պետք է լինի միայն արդյունքի ընկալողն ու գնահատողը:
— Երևի միևնույն ժամանակ կա մի բան, որ չեք կարողանում թաքցնել (դա շատ լավ է զգացվում հատկապես հեռուստատեսությամբ). անգամ ամենակատակային երգերը կատարելիս (ինչպես, օրինակ, «Կախարդ մոգը»), Ձեր աչքերը միշտ թախծոտ են...
— Չեմ ժխտում, երևի դա նրանից է, որ ուրախ նրբերանգներով եմ ներկում տխուր թեմաները: Եվ ընդհանրապես, տեսե՞լ եք երբևէ ժպտացող աչքերով ծաղրածուների: Այդպիսին էր և իմ «Առլեկինոն», քնարական հերոսը՝ մի ծաղրածու, որի ողջ ճակատագիրը ... էր, անվերջանալի ճանապարհը՝ «վազք վառ լույսի սուր ասեղների վրայով»... Ի դեպ, միջազգային փառք ինձ թևավորած այդ երգը թելադրեց նաև այն ..., որը որոշիչ դարձավ իմ երգարվեստում:
— Իսկ մինչ այդ, այսինքն՝ մինչ այդ պահը, երբ ինքներդ գտել եք Ձեզ, եղել է առաջին ելույթը, արվեստի դժվարին սանդուղքի առաջին աստիճանը...
— Որն այժմ հիշում եմ ներողամիտ ժպիտով, ինչպես բանաստեղծն իր առաջին ոտանավորը, բայց որը ևս շատ հաճելի է: Ասեմ նաև, որ առաջին լուրջ հանդիպումս ունկնդրի հետ եղել է հեռակա: Ռադիոհաղորդման ժամանակ, երբ իմ կատարմամբ հնչեց «Ռոբոտը», իսկ փորձաքարը ձայնագրումն էր: Ինձ անընդհատ թվում էր, թե ունկնդիրները տեսնում են. շփոթվում էի, կաշկանդվում, անընդհատ այնպես չէր ստացվում, ինչպես որ պետք էր: Մի խոսքով, այդ կոմիկական երգը ինձ վրա նստեց դրամատիկականի հուզաչափով:
Քանի որ խոսք եղավ Ձեր՝ երգչուհու ճամփասկզբի մասին, մի հարց ևս, որի պատասխանը հետաքրքիր կլինի մեր պատանի ընթերցողների համար. երգչուհի դառնալ երազե՞լ եք դեռևս դպրոցական տարիքում:
— Ամենևին, թեև սիրում էի երգել: Իսկ երգչուհու դժվար ուղին ընտրեցի (չէ որ ծափահարությունները, ծաղիկները և ինքնագրեր տալը միայն գեղեցիկ կողմն է), երբ ճաշակեցի առաջին դողը՝ ստացած դահլիճի հետ շփվելուց, երբ բեմը կարծես գնում էր ոտքերիս տակից ու թվում էր, թե խորտակվում եմ: Ահա հենց այդ պահից հիվանդացա իսկական, պրոֆեսիոնալ երգչուհի դառնալու ցավով:
— Եվ այժմ, երբ իրականացել է Ձեր երազանքը, ի՞նչ պրոբլեմներ եք համարում լուծված և ո՞րն է, որ առայժմ հուզում է:
— Լուծվածներից է կոմպոզիտորի հարցը: Երկար է եղել որոնումս, մինչև որ տեղի է ունեցել բացառիկ հաջող հանդիպումը կոմպոզիտոր Բորիս Գորբոնոսի հետ: Ասում եմ բացառիկ հաջող, որովհետև նա կարծես ստեղծված է իմ տվյալներով երգչուհու համար գրելու, իսկ ես՝ նրա ստեղծագործություններին շունչ ու կենդանություն տալու: Նրա գրած «Այսպես պատահեց, մամա...», «Ոսկե ձկնիկը», «Շեքսպիրի սոնետ 90-ը», «Կինը, որը երգում է» ստեղծագործությունների կատարումը ինձ պատճառում է մեծ բավականություն: Նույնիսկ կարելի է ասել՝ այդ երգերի կատարումով ես հանգստանում եմ ծանրաբեռնված ելույթների ժամանակ: Իսկ ինչ վերաբերում է չլուծված պրոբլեմներին, ապա այն զուտ անձնական չէ և ունի ընդհանուր բնույթ մեր էստրադային երգի աշխարհում ընդհանրապես:
Դա երգի ռեժիսուրան է, որն առայժմ մեզ մոտ թույլ է և կարիք ունի ամենալուրջ ուշադրության, որովհետև միայն արտաքին հմայքը և հարուստ ձայնը դեռևս ... չեն ավարտուն ... ստեղծելու համար: Իսկ ժամանակակից էստրադան պահանջում է, որ յուրաքանչյուր երգ, անկախ ժանրից, լինի մի կենդանի պատկեր, որին հասնելու համար երգչին և ռեժիսորին անհրաժեշտ է տաղանդ և ճաշակ: Կատարում եմ իմ առաջին փորձերը, վարելով ստուդիան, ուր որոնումների մեջ եմ մի քանի բավականին ինքնատիպ երիտասարդ երգիչ-երգչուհիների հետ:
— Դուք կինոնկարներում ոչ միայն երգում եք, այլև նկարահանվում...
— Այդ ուղղությամբ արածս այնքան չնչին է, որ էստեղ հարկ էլ չկա մանրամասն կանգ առնել: Երևի այդ ամենը նույնպես որոնում է, որ կտանի դեպի մեծ դերը կինոյում: Ի դեպ, այս սպասելիքս կապում եմ իմ ամուսնու՝ կինոռեժիսոր Ա. Ստեֆանովիչի հետ: Եվ ոչ միայն այն պատճառով, որ նա լավ գիտե ինձ, այլև որպես արվեստագետներ ունենք նույն հավատամքը. միշտ փնտրել անընդհատ, անողոք լինել անձնական վրիպումների նկատմամբ:
Ի դեպ, նման վրիպում թույլ տվեցի, երբ «Կախարդ մոգը» երգն էի պատրաստում: Օգնեց դստրիկիս՝ Քրիստինեի շատ անմիջական դիտողությունը...
— Ուրեմն, ունեք ևս մի դատավոր...
— Ավելի շուտ՝ դատապաշտպան: Փոքրիկն այնպիսի սրտացավությամբ է վերաբերվում երգերիս...
— Առավել ևս, որ Ձեր երգացանկում շատ երգեր կան փոքրերի համար:
— Թերևս ես այդ երգերին մոտենում եմ այն սկզբունքով, որ կատարում եմ նաև մեծերի համար, ձգտելով, որ լիցքավորված լինեն երկու հասակների համար էլ:
— Նման պահերին էլ երևի ունենում եք երջանկության անկրկնելի, ամեն անգամ ինչ-որ բանով նոր զգացումը:
— Եվ որպես երգչուհի, և որպես մարդ երջանկության մասին խոսելիս միշտ հիշում եմ «Կապրենք մինչև երկուշաբթի» կինոնկարը: Հիշո՞ւմ եք այն տղայի ընդամենը մեկ նախադասությամբ ամփոփված շարադրությունը. «Երջանկությունն այն է, երբ քեզ հասկանում են...»:
— Ու միևնույն ժամանակ երջանիկ մարդն անգամ հաճախ է ունենում դառը հիասթափության պահեր: Ինչպե՞ս եք վարվում նման իրավիճակում:
— Ձեր այդ հարցին ես կպատասխանեմ իմ կատարած երգերից մեկի տողերով: Երգն, ի դեպ, կոչվում է «Իմ մասին».
Դառը ժամին, երբ մահն է անգամ մոտ,
Ու թվում է, թե բախտդ չի բերել,
Կրկնում եմ ես՝ լավ կլինի...
Եվ ընդհանրապես, անգամ հիասթափությունների մեջ ես միշտ փնտրում եմ, այսպես ասած, դրական հետևանքի արդյունքը ու սփոփվում վերջինով: Երևի իմ լավատեսությունը հենց դա է:
— Քանի որ առաջին անգամ եք Երևանում, հետաքրքիր են Ձեր առաջին տպավորությունները:
— Առավել ևս, որ առաջինը միշտ էլ անկրկնելի է, ինչպես որ ... արևով ... քաղաքը, զգացող ու պահանջկոտ ունկնդիրը, ինչպես որ այն ամենը, որ շատ գեղեցիկ հնչեղություն ունեցող բառով կոչվում է՝ Նաիրի...
— Եվ վերջին հարցը. ինչպիսի՞ ծրագրեր ունեք ապագայի համար:
— Ես կարող եմ խոսել միայն ամենամոտ անելիքների մասին: Երևանից հետո անմիջապես մեկնում եմ Սոպոտ՝ կրկին ճաշակելու միջազգային մրցույթի դժվարություններն ու հմայքը:
Ավելացնեմ նաև, որ թեև շատ ծանրաբեռնված էր երևանյան շաբաթը, Սոպոտ եմ մեկնում ելույթներից ներքին մեծ ինքնաբավարարվածություն ստացած...
Հարցազրույցը վարեց
ԵՐՎԱՆԴ ԽԵՉՈՒՄՅԱՆՑԸ
перевод
«ГОСТЬ “ЗАЛА ВСТРЕЧ” — ЗНАМЕНИТАЯ ПЕВИЦА АЛЛА ПУГАЧЁВА»
«ГРУСТЬ И УЛЫБКА — МОИ ПЕСНИ...»
Концерт только что закончился, а через полчаса должен начаться второй. Певица устала, почти обессилена, и трудно поверить, что моя собеседница — та самая несравненная исполнительница, подарившая песне «Арлекино» вторую жизнь, или озорная исполнительница ... А через полчаса, когда она выйдет на сцену, никому и в голову не придёт, насколько она устала.
— Завидую, скажу я, Вашему таланту перевоплощения.
Она улыбнулась.
— Что поделаешь, такова жизнь художника, преданного своей работе. Творческие страдания не должны быть видны зрителю. Он должен быть лишь воспринимающим и оценивающим результат.
— Наверное, в то же время есть нечто, чего Вы не можете скрыть (особенно хорошо это чувствуется по телевидению): даже исполняя самые шуточные песни, например «Волшебник-недоучка», Ваши глаза всегда печальны...
— Не стану отрицать. Наверное, это оттого, что я весёлыми оттенками окрашиваю грустные темы. И вообще, разве вы когда-нибудь видели клоунов с улыбающимися глазами? Таким был и мой «Арлекино» — лирический герой, клоун, вся судьба которого заключалась в том, чтоб заполнять перерывы, бесконечный путь — «бег по острым иглам яркого огня»... Кстати, эта песня, принесшая мне международную известность, также стала определяющим в моём песенном искусстве.
— А до этого, то есть до того момента, когда Вы нашли себя, было первое выступление, первая ступень трудной лестницы искусства...
— О которой теперь вспоминаю с снисходительной улыбкой, как поэт о своём первом стихотворении, но которая мне всё же очень дорога. Скажу также, что моя первая серьёзная встреча со слушателем произошла заочно. Во время радиопередачи, когда в моём исполнении прозвучала песня «Робот», а пробным камнем была запись, мне всё время казалось, что слушатели меня видят: я смущалась, стеснялась, всё время что-то шло не так. Одним словом, эта комическая песня получилась у меня эмоционально драматической.
— Поскольку речь зашла о начале Вашего пути как певицы, ещё один вопрос, ответ на который будет интересен нашим юным читателям: Вы мечтали стать певицей ещё в школьные годы?
— Совсем нет, хотя я любила петь. А трудный путь певицы я выбрала тогда, когда испытала первый трепет от общения с залом (ведь аплодисменты, цветы и раздача автографов — это только красивая сторона), когда сцена словно уходила из-под моих ног и мне казалось, что я тону. Именно с этого момента я заболела желанием стать настоящей, профессиональной певицей.
— А теперь, когда Ваша мечта осуществилась, какие проблемы Вы считаете решёнными и какая пока ещё Вас беспокоит?
— Среди решённых — вопрос композитора. Долгими были мои поиски, пока не произошла исключительно удачная встреча с композитором Борисом Горбоносом. Я говорю — исключительно удачная, потому что он словно создан для того, чтобы писать для певицы с моими данными, а я — чтобы давать дыхание и жизнь его произведениям. Исполнение написанных им «Вот так случилось, мама...», «Золотой рыбки», «90-го сонета Шекспира», «Женщины, которая поёт» доставляет мне огромное удовольствие. Можно даже сказать, что, исполняя эти песни, я отдыхаю во время напряжённых выступлений. Что же касается нерешённых проблем, то она не носит чисто личного характера и имеет общий характер для всего мира нашей эстрадной песни.
Это режиссура песни, которая пока у нас слабо развита и нуждается в самом серьёзном внимании, потому что одних внешнего обаяния и богатого голоса ещё недостаточно для создания полноценной песни. А современная эстрада требует, чтобы каждая песня, независимо от жанра, была живой картиной; для достижения этого певцу и режиссёру необходимы талант и вкус. Я делаю свои первые попытки в студии, где вместе с несколькими достаточно самобытными молодыми певцами и певицами нахожусь в поиске.
— В кино Вы не только поёте, но и снимаетесь...
— То, что я сделала в этом направлении, настолько незначительно, что и останавливаться на этом подробно не стоит. Наверное, и это тоже поиск, который приведёт к большой роли в кино. Кстати, эти надежды я связываю со своим мужем, кинорежиссёром А. Стефановичем. И не только потому, что он хорошо меня знает, но и потому, что как художники мы исповедуем одну и ту же веру: всегда искать, быть беспощадными к собственным ошибкам. Кстати, такую ошибку я допустила, когда готовила песню «Волшебник-недоучка». Помогло очень непосредственное замечание моей дочурки Кристины...
— Значит, у Вас есть ещё один судья...
— Скорее, защитник. Малышка с такой сердечностью относится к моим песням...
— Тем более что в Вашем репертуаре много песен для детей.
— Пожалуй, к этим песням я подхожу с тем же принципом, с каким исполняю песни и для взрослых, стремясь к тому, чтобы они были наполнены для обоих возрастов.
— Наверное, и в такие моменты Вы испытываете неповторимое чувство счастья, каждый раз по-своему новое?
— И как певица, и как человек, говоря о счастье, я всегда вспоминаю фильм «Доживём до понедельника». Помните сочинение того мальчика, сведённое всего к одному предложению: «Счастье — это когда тебя понимают...»
— И в то же время даже счастливый человек часто переживает моменты горького разочарования. Как Вы поступаете в такой ситуации?
— На этот Ваш вопрос я отвечу строками одной из песен, которые исполняю. Песня, кстати, называется «Про меня»:
В горький час, когда смертельно не везет,
Говорю, что везет все равно...
И вообще, даже в разочарованиях я всегда ищу, так сказать, положительный результат последствий и нахожу в нём утешение. Наверное, именно в этом и заключается мой оптимизм.
— Поскольку Вы впервые в Ереване, интересны Ваши первые впечатления.
— Тем более что первое всегда неповторимо, как залитый солнцем город, чуткий и требовательный слушатель, как всё то, что называется красивым и звучным словом — Наири...
— И последний вопрос. Какие Ваши планы на будущее?
— Я могу говорить только о самых ближайших планах. После Еревана сразу же отправляюсь в Сопот, чтобы вновь испытать трудности и очарование международного конкурса.
Добавлю также, что, хотя ереванская неделя была очень напряжённой, в Сопот я отправляюсь, получив от выступлений огромное внутреннее удовлетворение...
Беседу вёл
ЕРВАНД ХЕЧУМЯНЦ
Авангард. — Ереван, 1978. — 6 августа (на армянском яз.)
|
|
|
|
